IV Międzynarodowy Kongres Ewaluacyjny

„25 lat Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego: Transformacyjny potencjał ewaluacji – wartości, cele, metody”

23-25 października 2025r.

Współczesny świat jest rzeczywistością bardzo wielu przyśpieszających i powiązanych ze sobą transformacji. Dzieje się tak na skutek ustawicznych przemieszczeń zarówno zasobów materialnych, ale także ludzi, technologii, informacji. Prowadzą one do wielorakich dyfuzji, często zmian o charakterze rewolucyjnym, nasilenia fenomenu wielokulturowości, dezintegracji ale i reintegracji struktur instytucjonalnych, kultur i wspólnot.

Część tych transformacji jest spontaniczna, żywiołowa, ale część to transformacje planowane, zarządzane i intencjonalne, które stanowią efekt działań programowanych, choć ze względów na ich różnorodność oraz globalną często skalę, trudno uchwycić charakteryzującą je złożoność i wielorakość powiązań. Ich globalny i makrostrukturalny charakter jest zarówno skutkiem jak i przyczyną transformacji na poziomach lokalnych, których związek widzimy dopiero po zastosowaniu analizy wielkich zbiorów danych.

Nie oznacza to, iż na zjawiska te nie można oddziaływać, a wręcz przeciwnie, coraz częściej mówi się o potrzebie globalnej polityki zmieniającej kształt, jak i rezultaty współczesnych transformacji. Dotyczy to nie tylko klimatu, ale także polityki przemysłowej, rolnej, nie zapominając o działaniach edukacyjnych czy ochronie dziedzictwa kulturowego pojmowanego jako dorobek nie tyle partykularnych społeczności, co szerzej pojętego rodzaju ludzkiego.

Aby stanowić aktywny element tego rodzaju oddziaływań, zgodnie z powołaniem i specyficzną funkcją ewaluacji, musimy dopasować do tych zadań zarówno samą formę i strategię myślenia ewaluacyjnego, które wartościując różnorodne działania i programy transformacyjne, samo w sobie poszukuje obecnego w niej potencjału transformacji. Materializuje się on w strategii i intencji procesu ewaluacyjnego, określając motywujące go wartości, cele, poprzez sposoby angażowania jego uczestników, a w końcu metody i techniki badawcze.

Tegoroczny Kongres jest organizowany przez Polskie Towarzystwo Ewaluacji we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej. Jest to już czwarta i zarazem bardzo wyjątkowa edycja. W tym roku będziemy świętować 25 lecie istnienia Towarzystwa, a Kongres chce być przyczynkiem do debaty nad koniecznym sposobem doboru istotnych kryteriów, które podobnie jak ogólne cele strategii ewaluacyjnych zmieniają się cywilizacyjnie i stanowią ważny rodzaj wyzwań ewaluacji współczesnej. Istotnym zestawem kryteriów jest cała gama wartości, standardów i potrzeb z zakresu rozwoju zrównoważonego, a więc kryteriów uwzględniających relacje człowiek-człowiek, człowiek-przyroda-kultura, człowiek – technologia – maszyna. Potrzebna jest rewitalizacja podkreślanych jeszcze w latach 80-tych kryteriów promowanych przez ewaluację demokratyczną i dialogiczną w postaci kryteriów uwzględniających niedoreprezentowanie wizji i wartości grup zmarginalizowanych, pomijanych, kulturowo odsuniętych, czy choćby społecznie zróżnicowanych, eksponując potrzebę inkluzywnych celów ewaluacji.

Ponownie potrzebne jest spojrzenie na ewaluację jako transformację, szczególnie ewaluację rozwojową, łącząc w ten sposób bardzo różne, nowoczesne i wspomagane cyfrowo metodologie „wielkiej skali” z ewaluacją „wrażliwą społecznie”, „responsywną kulturowo”, która nie gubi wymiaru antropologicznego i może być adekwatna w konkretnym kontekście i dziedzictwie społecznym wspierając, a nie redukując jego podmiotowość.

Prof. Leszek Korporowicz, Honorowy Prezes Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego

Program Kongresu:

1 DZIEŃ, 23 października 2025, formuła zdalna (platforma ZOOM): w godz. 9.00 – 16.00

8.45 – 9.00 DOŁĄCZANIE UCZESTNIKÓW (platforma ZOOM)

9.00 – 9.50 POWITANIE I OTWARCIE KONGRESU (sesja plenarna) tłumaczenie na język angielski / polski

9.00 – 9.05 Wystąpienie otwierające – Monika Bartosiewicz–Niziołek, Prezeska Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego
9.05 – 9.10 Ceremonia przekazania EvalTorch – Dr Rajib Nandi, członek zarządu IOCE – co-lidera kampanii Eval4Action oraz Ana Erika Lareza – Przewodnicząca EvalYouth Global
9.10 – 9.20 „Transformacyjny potencjał ewaluacji” (wykład inaugurujący) – Prof. Leszek Korporowicz, Prezes Honorowy Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego / Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
9.20 – 9.50 Keynote Lecture – „Odporność jako kryterium ewaluacyjne zrównoważonej transformacji” – Gość Honorowy: dr Michael Q. Patton, Minnesota University, ex-president of the American Evaluation Association / Blue Marble Evaluation / Utilization-Focused Evaluation / International Evaluation Academy

dr Michael Q. Patton

Po uzyskaniu tytułu doktora socjologii na Uniwersytecie Wisconsin–Madison przez 18 lat pracował na Uniwersytecie Minnesota (1973–1991), w tym pięć lat jako dyrektor Centrum Badań Społecznych w Minnesocie i dziesięć lat w Minnesota Extension Service. Jest autorem wielu książek na temat ewaluacji, w tym Blue Marble Evaluation (2019), Principles-Focused Evaluation (2018), Facilitating Evaluation (2018), Developmental Evaluation (2010) oraz Utilization-Focused Evaluation (2008).

Był również redaktorem lub autorem artykułów do wielu książek i czasopism, w tym kilku tomów New Directions in Program Evaluation, dotyczących tak różnorodnych tematów, jak kultura i ewaluacja, znaczenie języka, badania nad HIV/AIDS i systemy ewaluacji, metody rozszerzania, ewaluacja feministyczna, nauczanie z wykorzystaniem metody przypadków, ewaluacja strategii i wykorzystanie ewaluacji.

After receiving his doctorate in sociology from the University of Wisconsin–Madison, he spent 18 years on the faculty of the University of Minnesota (1973-1991), including five years as Director of the Minnesota Center for Social Research and ten years with the Minnesota Extension Service. He has authored numerous books on evaluation, including Blue Marble Evaluation (2019), Principles-Focused Evaluation (2018), Facilitating Evaluation (2018), Developmental Evaluation (2010) and Utilization-Focused Evaluation (2008).

He has also edited or contributed articles to numerous books and journals, including several volumes of New Directions in Program Evaluation, on subjects as diverse as culture and evaluation, how and why language matters, HIV/AIDS research and evaluation systems, extension methods, feminist evaluation, teaching using the case method, evaluating strategy and utilization of evaluation.

9.50 – 10.35 DYSKUSJA PANELOWA Z UDZIAŁEM GOŚCI ZAGRANICZNYCH

Temat dyskusji: “Transformacyjny potencjał ewaluacji: Napędzanie znaczących zmian” – tłumaczenie na język angielski / polski

“Transformacyjny potencjał ewaluacji: Napędzanie znaczących zmian”

Ewaluacja jest często postrzegana jako proces oceny i zgodności, podczas gdy jej prawdziwa moc leży w zdolności do napędzania zmian transformacyjnych. Dyskusja podczas panelu będzie skoncentrowana na tym, w jaki sposób ewaluacja może wykraczać poza pomiar i stać się narzędziem uczenia się, adaptacji i podejmowania strategicznych decyzji. Integrując podejście partycypacyjne i systemowe, ewaluacja sprzyja ciągłemu doskonaleniu i innowacjom w organizacjach i społecznościach.

Podczas panelu zaprezentowane zostaną rzeczywiste przykłady, w których ewaluacja doprowadziła do znaczących zmian w polityce, praktyce różnych podmiotów i w społecznościach. Kluczowe tematy obejmą myślenie systemowe, ewaluację skoncentrowaną na równości oraz rolę ewaluacji we wspieraniu odporności organizacyjnej. Uczestnicy zyskają wgląd w projektowanie ewaluacji, które nie tylko ocenia wpływ, ale także katalizuje zmiany. Dyskusja będzie dotyczyła tego, w jaki sposób ewaluatorzy mogą działać jako agenci zmian, ułatwiając refleksję i działanie. Sesja ta jest szczególnie istotna dla profesjonalistów z organizacji non-profit, podmiotów rządowych i instytucji edukacyjnych, którzy chcą wykorzystać ewaluację do celów transformacyjnych. Uczestnicy wyjdą z praktycznymi strategiami włączania ewaluacji w procesy zmian. Poprzez ponowne wyobrażenie sobie ewaluacji jako dynamicznej siły, uwolni ona swój pełny potencjał do kształtowania bardziej efektywnego i sprawiedliwego społeczeństwa.

Sesja położy również nacisk na wykorzystywanie ewaluacji w sposób odpowiedzialny i inkluzywny, czyli współtworzony z interesariuszami, dzięki czemu ewaluacja stanie się procesem współpracy i wzmacniania pozycji różnych interesariuszy. Interaktywne dyskusje i studia przypadków dostarczą uczestnikom namacalnych przykładów transformacji opartej na ewaluacji. Odbiorcy sesji zyskają praktyczne strategie włączania ewaluacji w procesy zmian. Poprzez ponowne wyobrażenie sobie ewaluacji jako dynamicznej siły, uwolni ona swój pełny potencjał do kształtowania bardziej efektywnego i sprawiedliwego społeczeństwa.

moderacja: Anna Augustyn, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne / Międzynarodowa Akademia Ewaluacji

Paneliści:

Dr Ian Goldman – Przewodniczący Międzynarodowej Akademii Ewaluacji, ex Wicedyrektor Generalny w Południowo-Afrykańskim Departamencie Planowania, Monitoringu i Ewaluacji
Dr Rajib Nandi –Przewodniczący Towarzystwo Ewaluatorów Azji Południowej, współzałożyciel Indyjskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego
Ana Erika Lareza – Przewodnicząca Globalnej Sieci EvalYouth, współzałożycielka centrum komunikacyjnego Eval Youth dla Azji i Pacyfiku

Moderacja: Anna Augustyn – Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne / Międzynarodowa Akademia Ewaluacji (IEAc)

Prof. Ian Goldman – Przewodniczący Międzynarodowej Akademii Ewaluacji, Uniwersytet Wiwatersrand / Uniwersytet Kapsztadzki
Dr Rajib Nandi –Przewodniczący Towarzystwo Ewaluatorów Azji Południowej, współzałożyciel Indyjskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego
Ana Erika Lareza – Przewodnicząca Globalnej Sieci EvalYouth, współzałożycielka centrum komunikacyjnego Eval Youth dla Azji i Pacyfiku

10.35 – 10.45 PRZERWA

10.45 – 12.15 PANELE DYSKUSYJNE

PANEL 2: Tytuł panelu: Ewaluacja w edukacji, moderacja: Prof. Sylwia Jaskuła, Uniwersytet Jagielloński

Ewaluacja w edukacji

Początki badań ewaluacyjnych na świecie związane są z edukacją. To tu w znacznej mierze rozwinęła się tożsamość ewaluacji, określone zostały jej główne cele i funkcje, a także na przestrzeni wielu dziesięcioleci dokonała się jej ewolucja poprzez kolejne generacje. Ewaluacja była tu badaniem, którego główne cele skierowane były na wartościowanie, wspieranie, refleksję, uspołecznienie, dialog, inspirowanie, animowanie czy diagnozowanie pełniąc tym samym funkcje rozwojowe, interakcyjne, diagnostyczne, planistyczne itp.

Polskie drogi wykorzystania badań ewaluacyjnych zagubiły jej funkcje motywujące, krytyczne, uspołeczniające czy nawet edukacyjne doprowadzając do jej dewaluacji. Próby wdrożenia jej do oświaty sprowadziły badanie ewaluacyjne do akredytacji, przypisując jej funkcje kontrolne. Podobnie zagubiono tożsamość ewaluacji w szkolnictwie wyższym określając parametryzację mianem ewaluacji. To pomieszanie różnych metod badawczych nie tylko związane jest z zastępowaniem wzajemnie ich określeń, ale przede wszystkim spowodowało niewłaściwą modyfikację identyfikacji ewaluacji, powodując wzrastającą niechęć środowisk do jej stosowania. A to właśnie współczesna polska edukacja na wszystkich jej etapach potrzebuje działań wspierających jej rozwój. Tym samym w polskiej rzeczywistości edukacyjnej coraz silniej potrzebujemy resocjalizacji ewaluacji czyli rewaluacji.

Celem tematów podejmowanych w tej sekcji byłoby przedstawienie teoretycznych i praktycznych możliwości stosowania badań ewaluacyjnych jako stosowanych badań społecznych na użytek organizatorów i uczestników szeroko pojętych projektów edukacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć realizowanych w konkretnych środowiskach społecznych i instytucjonalnych. Istotnym elementem byłoby również ukazanie ewaluacji w perspektywie kulturowej i międzykulturowej jako refleksyjnego działanie badawczego, które prowadzić ma do rozwoju myślenia krytycznego nastawionego na rozwój i zmianę kultury działania konkretnych zespołów nastawionych na doskonalenie poprzez świadomie stosowane metody wartościowania ze szczególnym zainteresowaniem humanistyczną metodologią badań.

moderacja: Prof. Sylwia Jaskuła, Uniwersytet Jagielloński

Paneliści:

Prof. Maria Groenwald – Akademia Ateneum w Gdańsku
dr Agnieszka Muzyk – Dyrektor OKE w Łomży
Prof. Ewa Kusideł – Uniwersytet Łódzki / Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne
Prof. Leszek Korporowicz – Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego / Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne
Prof. Irena Czudowska – Uniwersytet w Kijowie

PANEL 3: Tytuł panelu: Możliwości i ryzyka wykorzystania AI w ewaluacji, moderacja: Jacek Pokorski, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne – panel tłumaczony na język angielski

Możliwości i ryzyka wykorzystania AI w ewaluacji

Czy AI zmieni ewaluację tak samo jak Internet zmienił komunikację? A może porównywalnie do pierwszego lotu w kosmos, otworzy przed nami zupełnie nową orbitę myślenia o wiedzy, dowodach i decyzjach?

Generatywna sztuczna inteligencja szturmem wkracza w przestrzeń badań i ewaluacji, przynosząc obietnicę efektywności, ale i poważne pytania o istotę naszej praktyki i tożsamości zawodowej. Czy AI jedynie przyspiesza analizę, czy redefiniuje to, co uznajemy za „dowód”, „wniosek” i „osąd wartości”? Czy zmienia rolę ewaluatora – z eksperta i partnera dialogu na redaktora (kuratora) gotowych narracji? Jak wpływa na relacje między uczestnikami ewaluacji – wspiera refleksyjny dialog czy go wypiera? Jak ocenić jakość wiedzy tworzonej z pomocą AI, skoro mechanizmy jej produkcji bywają nieprzejrzyste, a efekty mogą maskować błędy, wykluczenia i iluzję obiektywizmu? W świecie, gdzie wiedza może być błyskawicznie syntetyzowana przez modele językowe, pytanie o jej sens, kontekst i etyczną legitymizację stają się kluczowe. Z drugiej strony AI to nie tylko ryzyko – to także szansa na głębsze, bardziej inkluzywne podejście do wiedzy, na wyższy poziom dialogu między interesariuszami, na wzmocnienie partycypacji.

Panel zaprasza do wspólnej refleksji nad tym, co w ewaluacji powinno pozostać niezmienne – a co wymaga przemyślenia na nowo. Jak chronić ewaluację przed zniekształceniami poznawczymi, jednocześnie korzystając z potężnych możliwości tej technologii? Czy nasze dotychczasowe standardy wystarczą, czy też AI prowokuje konieczność ich redefinicji? Ten panel to zaproszenie do refleksji i rozmowy – nie o tym, czy AI zmieni ewaluację, ale jak my – jako środowisko – zdecydujemy, w którą stronę ta zmiana pójdzie. Czy wykorzystamy ten przełom, by wzmocnić społeczną i poznawczą wartość naszych działań? A może pozwolimy, by AI wyznaczyła nowe standardy… za nas?

moderacja: Jacek Pokorski, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne

paneliści:

Agnieszka Śnieżek – Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne / Evalu
Marlena Stępień –Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Magdalena Urbańska – MU Research / Uniwersytet Zielonogórski

PANEL 4: Tytuł panelu: Konflikt zbrojny w Ukrainie a ewaluacja i procesy pokrewne w polskich NGO, moderacja: Aleksandra Gutowska, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne

Konflikt zbrojny w Ukrainie a ewaluacja i procesy pokrewne w polskich NGO

Wraz z wybuchem wojny w Ukrainie w dniu 22 lutego 2022 roku zaczęło w Polsce funkcjonować wiele międzynarodowych organizacji pozarządowych (m.in. Save the Children International, International Rescue Committee, CARE International i wiele innych), a działające od dawna biura agend Narodów Zjednoczonych znaczenie się rozrosły (m.in. Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców – UNHCR, Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji – IOM, Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci – UNICEF, i inne). Są to organizacje i instytucje działające w oparciu o międzynarodowe standardy zarządzania projektami i odpowiedzialności wobec ludności dotkniętej kryzysem. Większość z nich stosuje się do tzw. Podstawowych Standardów Humanitarnych (ang. Core Humanitarian Standards) i nawiązując współpracę z polskimi organizacjami pozarządowymi, w tym przekazując im środki na działania wspierające osoby uchodźczcze z Ukrainy w Polsce oraz na świadczenie pomocy humanitarnej w Ukrainie. W związku z tym wsparciem organizacje grantodawcze zaczęły oczekiwać, że NGOs będą funkcjonowały w oparciu o podobne standardy. Uwzględnienie potrzeb, poglądów, opinii i wiedzy osób/społeczności znajdujących się w trudnej sytuacji wymaga zmiany perspektywy, która wiąże się ze zmianą postaw wobec osób otrzymujących wsparcie, a to wymaga czasu i refleksji nad sposobem funkcjonowania organizacji. Organizacje pozarządowe często nadal uważają, że „świadczone przez nich wsparcie jest niezbędne do przeżycia osobom/społecznościom, którym jest udzielane”, a choć badania ewaluacyjne i procesy pokrewne mogą bardzo wspierać te działania, to nadal są niewykorzystywane przez organizacje. Czy zatem konflikt zbrojny w Ukrainie oraz kryzys uchodźczy z nią związany wpłynął na wykorzystywanie ewaluacji i procesów pokrewnych w funkcjonowaniu organizacji pozarządowych?

moderacja: Aleksandra Gutowska, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne

Paneliści:

Dominika Springer – Członkini Zarządu Fundacji HumanDoc
Michał Korzeniowski – Kierownik działu ds. Pomocy Migrantom i Krajowej Pomocy Humanitarnej Caritas Polska
Agata Łukomska – Koordynatorka MEAL, Save the Children Polska
dr Lilit Hayrapetyan – Koordynatorka MEAL, Plan International Polska

12.15 – 12.30 PRZERWA

12.30 – 14.00 PANELE DYSKUSYJNE

PANEL 5: Tytuł panelu: Dobre praktyki w ewaluacji kluczowych zasad horyzontalnych – w kierunku bardziej wpływowej i transformacyjnej ewaluacji, moderacja: Monika Bartosiewicz – Niziołek, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne [PANEL W JĘZYKU ANGIELSKIM]

Dobre praktyki w ewaluacji kluczowych zasad horyzontalnych – w kierunku bardziej wpływowej i transformacyjnej ewaluacji

Sieć Towarzystw Ewaluacyjnych w Europie (ang. Network of Evaluation Societies in Europe – NESE) przeprowadziła badanie porównawcze z udziałem 14 europejskich organizacji wolontariackich zajmujących się profesjonalną ewaluacją (ang. Voluntary Organizations for Professional Evaluation – VOPE), które zapewniło praktyczne podejście do usprawnienia ewaluacji 10 kluczowych zasad horyzontalnych (ang. Key Horizontal Principles): równość, równość płci, sprawiedliwość społeczna, partnerstwo, dobre zarządzanie, innowacyjność, inkluzywność, demokracja, prawa człowieka i zrównoważony rozwój. Badanie to miało na celu opracowanie „Wspólnych Ram Odniesienia”, narzędzia wspierającego VOPE w promowaniu wdrażania ewaluacji kluczowych zasad horyzontalnych. Projekt ten był finansowany przez Międzynarodową Organizację Współpracy w zakresie Ewaluacji (IOCE) i EvalPartners (utworzoną przez IOCE i ONZ).

Chociaż potrzeba włączenia KHP do ewaluacji wszystkich interwencji i polityk jest powszechnie uznawana, w przypadku zdecydowanej większości badanych krajów brakuje wykorzystania i promocji tych zasad w praktykach ewaluacyjnych. Ponadto zidentyfikowano deficyty w działaniach VOPE, prawdopodobnie z powodu braku dokumentów i/lub wytycznych opracowanych w celu wspierania rzecznictwa na rzecz szerszego wykorzystania ewaluacji KHP w procesach kształtowania polityk publicznych. Brakuje też wsparcia dla ewaluatorów w radzeniu sobie z różnymi wyzwaniami związanymi z ewaluacją KHP. Integracja tych zasad ze standardami ewaluacji i ramami kwalifikacji została uznana za bardzo ograniczoną. Większe postępy poczyniono w zakresie zasad związanych z wytycznymi metodologicznymi, w tym w odniesieniu do kwestii płci, inkluzywności, partnerstwa i zrównoważonego rozwoju. W związku z tym uwidacznia się potrzeba usprawnienia ewaluacji KHP, a także zwiększenia świadomości jej znaczenia, m.in. poprzez przyjęcie „Wspólnych Ram Odniesienia”, które mogą przyczynić się do ewaluacji wspierającej transformację.

Podczas sesji przedstawione zostaną główne wyniki badania i jego aktualizacja wraz ze „Wspólnymi Ramami Odniesienia” i dobrymi praktykami udostępnionymi przez wybrane kraje/VOPE.

moderacja: Monika Bartosiewicz-Niziołek, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne / NESE

Paneliści:

Nicola Orlando – Były przewodniczący Rady Doradczej Sieci Stowarzyszeń Ewaluacyjnych w Europie, Włoskie Stowarzyszenie Oceniające,
Dr Aida El Khory de Paula – Iberyjskie Stowarzyszenie Ewaluatorów Profesjonalistów (APROEVAL),
Dr Mihajlo Dukic – Były współprzewodniczący AB NESE, Zachodniobałkańska Sieć Ewaluacji (WBEN),
Dr Tina Orfanidou – Prezes Greckiego Stowarzyszenia Ewaluacyjnego,
Dr Angela Wroblewski – Austriackie i Niemieckie Stowarzyszenie Ewaluacyjne (DeGEval) oraz starszy pracownik naukowy Instytutu Studiów Zaawansowanych (IHS) w Wiedniu.
Prof. Elizabetta Venezia – Uniwersytet im Aldo Moro w Bari

PANEL 6: Tytuł panelu: Zasady Przewodnie PTE w praktyce upowszechniania, moderacja: Anna Kierzkowska – Tokarska, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne

Zasady Przewodnie PTE w praktyce upowszechniania

Zasady Przewodnie, wypracowane w roku 2024 przez członków PTE, powstawały przez ponad dwa lata. Praca w grupie opierała się na ciągłym dialogu, w tym uwzględnieniu zróżnicowanych perspektyw członków PTE, posiadanych poglądów na rolę ewaluacji w systemie instytucjonalnym i procesach społecznych oraz wniosków, płynących z praktyki prowadzenia badań ewaluacyjnych. Podobny model, który sprawdził się jako skuteczny, proponujemy zastosować w Panelu pt. Zasady Przewodnie ewaluacji w praktyce upowszechniania.
W lutym 2025 w ramach Grupy ds. Upowszechniania Zasad PTE, wskazaliśmy kluczowe obszary i typy instytucji, w których widzimy już obecnie przestrzeń do praktycznego upowszechniania Zasad; są to podmioty z sektora nauki i edukacji, kultury, samorządności terytorialnej, polityki społecznej, organizacji pozarządowych oraz bezpieczeństwa.
Podczas Panelu planujemy w dialogu z przedstawicielami wskazanych obszarów, poszukać odpowiedzi na pytania:

Jakie były powody, że instytucja zgłosiła swoją gotowość do zapoznania się z Zasadami?
Jakie były praktyczne doświadczenia z wdrażaniem Zasad w danym obszarze?
Jakie były bariery w praktycznym zastosowaniu Zasad od strony instytucji/Zamawiających?

Panel będzie prowadzony z udziałem zaproszonych gości z instytucji, które podjęły już pierwsze próby upowszechniania Zasad Przewodnich we własnych działaniach. Wnioski z Panelu posłużą do nabywania wiedzy instytucjonalnej przez wszystkie uczestniczące strony.

Moderacja: Anna Kierzkowska-Tokarska, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne

Paneliści:

Anna Atłas – Dyrektor Biura Programów Edukacji Szkolnej i Edukacji Dorosłych, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji
Agnieszka Szczurek – Ośrodek Ewaluacji / Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne
Mirela Kiełbasiewicz – Jednostka Ewaluacyjna Urzędu Marszałkowskiego woj. Kujawsko-Pomorskiego / Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne
Marian Anasz – Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne
Tomasz Kula – Radca Ministra w Krajowej Jednostce Ewaluacyjnej, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

PANEL 7: Tytuł panelu: Porażka jako kapitał: Jak produktywna porażka kształtuje polityki publiczne w złożonych systemach? moderacja: Prof. Magdalena Jelonek, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie / Centrum Analiz i Ewaluacji Polityk Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego

Porażka jako kapitał: Jak produktywna porażka kształtuje polityki publiczne w złożonych systemach?

W świecie przyspieszających transformacji polityki publiczne napotykają coraz większe wyzwania wynikające z niepewności, emergencji i wielopoziomowej złożoności. W takich warunkach nieodłącznym elementem polityki staje się porażka, którą zamiast traktować jako dowód niekompetencji, powinniśmy postrzegać jako zasób, który – odpowiednio wykorzystany – może stać się impulsem dla innowacyjnych rozwiązań i lepszego zarządzania.

Dominujący obecnie neoliberalny paradygmat polityk promuje „kulturę sukcesu”, co niejednokrotnie skutkuje ignorowaniem lub kadrowaniem porażki tak, by udowodnić skuteczność działań (McConnell, 2015). Tymczasem polityki dotyczące złożonych obszarów są bardziej narażone na niezamierzone efekty (Mica, 2018). Nie wszystkie z nich są negatywne, a ignorancja i nieprzewidywalność mogą sprzyjać pozytywnym zmianom społecznym (Hirschman, 1991).

Podczas sesji dyskutować będziemy na temat alternatywnych (względem dominujących) paradygmatów i modeli ewaluacji polityk publicznych, bazujących m.in. na koncepcjach złożoności (De Zwart 2018; Mueller, 2019), emergencji oraz nieantycypowanych efektów ubocznych (Merton, 1936). Jądrem dyskusji będzie koncepcja „productive failure” – zapożyczoną z teorii edukacji, w której świadome podejmowanie ryzyka i adaptacyjne podejście do błędów mogą prowadzić do długofalowych korzyści politycznych. Sesja wpisuje się w debatę nad przyszłością ewaluacji polityk publicznych, odpowiadając na kluczowe pytanie: Jak z porażek uczynić fundament skutecznej transformacji? I jaką rolę w tym procesie pełnić może ewaluacja?

moderacja: Prof. Magdalena Jelonek, Uniwersytet Jagielloński

Paneliści:

Prof. dr hab. Jerzy Hausner – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
Prof. dr hab. Jarosław Górniak – Uniwersytet Jagielloński, Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych
Dr Michał Możdżeń – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

14.00 – 14.15 PRZERWA

14.15 – 15.45 PANELE DYSKUSYJNE

PANEL 8: Tytuł panelu: Włączające i partycypacyjne podejścia do ewaluacji w kontekście wojny w Ukrainie: Wyzwania i Dylematy, moderacja: dr Olha Krasovska, Ukraińskie Stowarzyszenie Ewaluacyjne [PANEL W JĘZYKU ANGIELSKIM]

Włączające i partycypacyjne podejścia do ewaluacji w kontekście wojny w Ukrainie: Wyzwania i Dylematy

Wyzwania związane z monitorowaniem i ewaluacją pomocy humanitarnej wynikają zarówno z kontekstu danej sytuacji kryzysowej, jak i z kwestii merytorycznych i metodologicznych, które mają wpływ na standardowe praktyki ewaluacyjne. Ponadto dynamika polityczna i instytucjonalna w sektorze pomocy humanitarnej znacznie zaostrza te trudności, prowadząc do szeregu dodatkowych komplikacji.

Kontekst kryzysów humanitarnych zazwyczaj nie jest postrzegany jako sprzyjający monitoringowi i ewaluacji. Wielu pracowników organizacji pomocowych uważa, że główny nacisk powinien być położony na ratowanie życia i łagodzenie cierpienia, a nie na działania drugorzędne, za jakie postrzegane są monitoring i ewaluacja. Praktyczne wyzwania wynikają również z chaotycznych warunków w terenie, w którym ludzie są częstokroć przesiedlani. Ponadto sytuacje kryzysowe często wiążą się z kwestiami bezpieczeństwa i ochrony, których zapewnienie powoduje trudności.

Podstawowe założenie, że pomoc humanitarna powinna być monitorowana i ewaluowana, jest akceptowane. Procesy ewaluacji można postrzegać jako te, podczas których ścierają się różne interesy. W tym ujęciu wiele podmiotów zaangażowanych w programy humanitarne – zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio – ma swoje własne interesy, które stara się realizować. Druga perspektywa przedstawia ewaluację jako spotkanie na przecięciu wiedzy i władzy. Z tego punktu widzenia uwaga skupia się na różnych interpretacjach i znaczeniach, jakie podmioty przypisują sobie, sobie nawzajem, sytuacji kryzysowej i danemu programowi humanitarnemu. Podejście to jest często powiązane z analizą dyskursu, która ma na celu odkrycie leżących u podstaw założeń i wartości nieodłącznie związanych z polityką i praktyką humanitarną. Wreszcie, ewaluacja może być postrzegana jako platforma do negocjowania różnych interesów. Perspektywa ta jest ściśle związana z podejściem partycypacyjnym. Ewaluacja partycypacyjna oferuje wszystkim zainteresowanym stronom możliwość zdefiniowania celów, procesów, wyników i wpływu na nich danego programu.

moderacja: dr Olha Krasovska, Ukraińskie Stowarzyszenie Ewaluacyjne

Paneliści:

Dmytro Kondratenko – Członek Zarządu, Ukraińskie Stowarzyszenie Ewaluacyjne
Liubov Margolina – Dyrektor Rozwoju Programów oraz Monitoringu i Ewaluacji, East Europe Foundation-
Michał Sobol – Biuro Obsługi Pełnomocnika Rządu ds. polsko-ukraińskiej współpracy rozwojowej, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Magdalena Fac-Shirtlandze – Managerka działu Monitoring oraz Ewaluacja, Caritas Polska

PANEL 9: Tytuł panelu: Ewaluacja w samorządzie lokalnym – specyfika, perspektywy, potencjał, moderacja: dr Tomasz Kupiec, Uniwersytet Warszawski

Ewaluacja w samorządzie lokalnym – specyfika, perspektywy, potencjał

Samorząd terytorialny, w szczególności szczebel lokalny, to element władzy publicznej znajdujący się najbliżej mieszkańców. Oznacza to nie tylko, że z mocy ustawy odpowiada on bezpośrednio za zaspokajanie ich zbiorowych potrzeb, lecz także, że z racji tej bliskości powinien te potrzeby dobrze znać. Wspólnota mieszkańców powinna natomiast mieć – w większym stopniu niż w przypadku innych szczebli władzy – realny wpływ na sposób realizacji zadań.

Ta krótka charakterystyka samorządu lokalnego wskazuje, że ewaluacja, jako narzędzie służące poprawie trafności, użyteczności i skuteczności polityk lokalnych, a także komunikowaniu decyzji i włączaniu w nie wszystkich zainteresowanych, jest niezbędną praktyką w administracji samorządowej. Lokalni decydenci zdają się rozumieć tę potrzebę, a liczba ewaluacji realizowanych przez samorządy rośnie z roku na rok (Kupiec, Celińska-Janowicz, 2023).

Praktyka ta, mimo rosnącej popularności, jest trudna do uchwycenia i zrozumienia. W porównaniu z administracją centralną jest rozproszona, brak jej koordynacji, ram regulacyjnych oraz całościowych, rzetelnych analiz. Wstępne badania (Kupiec, Wrońska, 2024) pokazują, że ewaluacja w administracji lokalnej opiera się na innych motywacjach, jest inaczej organizowana i wykorzystywana niż na poziomie centralnym, co tym bardziej uzasadnia potrzebę bliższego przyjrzenia się temu zjawisku.

Celem panelu jest zgromadzenie praktyków oraz badaczy zajmujących się ewaluacją samorządową, w tym przedstawicieli organizacji zrzeszających samorządy, i podjęcie dyskusji na temat specyfiki, wyzwań oraz barier związanych z prowadzeniem ewaluacji, jak również możliwości wspierania tej praktyki i zwiększania jej użyteczności dla polityk lokalnych. Dodatkową ambicją panelu jest zintegrowanie rozproszonego środowiska ewaluatorów pracujących w administracji samorządowej.

moderacja: dr Tomasz Kupiec, Uniwersytet Warszawski

Paneliści:

Marcin Wojdat – Dyrektor ds. analiz i badań – szef Centrum Analiz i Badań, Unia Metropolii Polskich
Grażyna Cieślak – Biuro Pomocy i Projektów Społecznych, Urząd miasta stołecznego Warszawy
Małgorzata Leszczyńska – Ośrodek Ewaluacji Sp. z o.o.

PANEL 10: Tytuł panelu: Stagnacja, korekta czy skok? Możliwości wzmocnienia pozycji ewaluacji w cyklu polityk publicznych, moderacja: Piotr Strzęboszewski, Ministerstwo Polityki i Funduszy Regionalnych

Stagnacja, korekta czy skok? Możliwości wzmocnienia pozycji ewaluacji w cyklu polityk publicznych

Przez wiele lat działania Komisji Europejskiej w obszarze polityki spójności były czynnikiem wspierającym rozwój ewaluacji w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej w tym w Polsce. Niemniej trwałość pewnych problemów oraz powtarzalność krytycznych głosów zmusza nas do postawiania sobie wielu pytań.

Czy wykorzystujemy w pełni ramy dla procesu ewaluacji tworzone przez KE?
A może te ramy są złe?
Czy ten bodziec rozwojowy nie stracił już swojej siły i świeżości?
Jakie działania powinniśmy podjąć by skutecznie i dynamicznie rozwijać ewaluacje w Polsce?

W lipcu br. KE przedstawiła pakiet projektów rozporządzeń dotyczących przyszłego budżetu UE. Dokumenty te mogą w bardzo dużym stopniu zmienić architekturę polityk UE, w tym polityki spójności. Ale czy zmianie ulegnie również ewaluacja? Pierwsze wnioski z lektury wskazują na to, że projekty rozporządzeń dla perspektywy polityki spójności 2027+ nie przynoszą rewolucji w sposobie organizacji procesu ewaluacji.

W trakcie panelu ocenimy propozycje KE, w szczególności projektu rozporządzenia dot. tzw. ramy wykonania. Zastanowimy się nad możliwościami odpowiedzi na nie, czy to w formie stanowiska PL w trakcie negocjacji ostatecznego kształtu rozporządzeń, czy to działań, które będziemy mogli podjąć później na poziomie kraju.

Na końcu musimy również spróbować odpowiedzieć sobie na pytanie czy impulsy wysyłane przez KE dla rozwoju ewaluacji w Polsce są wystarczające do dynamicznego rozwoju procesu. Być może konieczne jest wyjście poza opcje literalnie wskazywane przez rozporządzenia. Konieczne wydaję się więc odpowiedzenie na pytanie czy chcemy i czy możemy skutecznie być faktycznymi gospodarzami i kreatorami procesu ewaluacji w Polsce.

Moderacja: Piotr Strzęboszewski, Ministerstwo Polityki i Funduszy Regionalnych

Paneliści:

Małgorzata Jabłecka-Kilug – Naczelniczka Wydziału Ewaluacji Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej
Stanisław Bienias – Fundacja Idea Rozwoju
Michał Korczyński – Re-Source
Beata Ciężka – Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne / Instytut Badań Edukacyjnych

15.45 – 15.55 – Prof. Peter Jonkers, Uniwersytet w Tilburgu

Prof. Peter Jonkers

Studiował filozofię w Leuven w Belgii (doktorat w 1982 r.). Był profesorem gościnnym na kilku zagranicznych uniwersytetach (w Kownie, Lwowie, Fryburgu i Bangalore) oraz opublikował książki i artykuły na temat Hegla i jego współczesnych, religii w przestrzeni publicznej, filozofii kultury i mądrości.

Był członkiem/przewodniczącym kilku komisji oceniających badania humanistyczne oraz programy studiów z zakresu filozofii, religioznawstwa i teologii. Jest redaktorem naczelnym czasopisma filozoficznego „TATTVA” (Bangalore, Indie). Pełni funkcję wiceprezesa FISP (Międzynarodowej Federacji Towarzystw Filozoficznych).

He studied philosophy in Leuven, Belgium (PhD in 1982). He has served as a guest professor at several universities abroad (Kaunas, Lviv, Fribourg, Bangalore) and has published books and articles on Hegel and his contemporaries, religion in the public space, philosophy of culture, and wisdom.

He has been a member/chair of several panels for the evaluation of research in the humanities and study programs in philosophy, religious studies, and theology. He is editor in chief of TATTVA, Journal of Philosophy (Bangalore, India). He is a vice-president of FISP (the International Federation of Philosophical Societies).

15.55 – 16.00 ZAMKNIĘCIE KONGRESU

2 DZIEŃ, 24 października 2025, formuła stacjonarna (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – ul. Wspólna 2/4 w Warszawie): w godz. 10.00 – 16.30

10.15 – 10.45 POWITANIE I OTWARCIE KONGRESU (sesja plenarna)

10.15 – 10.25 Wystąpienie otwierające – Renata Calak, Dyrektor Departamentu Strategii, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
10.25 – 10.45 Powitanie ze strony PTE – Prof. Leszek Korporowicz, Prezes Honorowy Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Monika Bartosiewicz-Niziołek, prezeska Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego

10.45 – 11.30 PRELEKCJA I DYSKUSJA NA FORUM

– Zrozumienie i wykorzystanie porażki, czyli jak błędy w politykach publicznych mogą sprzyjać innowacjom i rozwojowi Instytucji, prowadząca: Prof. Magdalena Jelonek, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie / Centrum Analiz i Ewaluacji Polityk Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego

11.30 – 12.00 PRZERWA

12.00 – 15.00 WARSZTATY / PANELE DYSKUSYJNE

WARSZTAT 1: Wypalenie zawodowe osób zajmujących się ewaluacją: istota, geneza, ochrona, prowadzenie dr Katarzyna Orlak, Stowarzyszenie „Zdrowa praca”

Wypalenie zawodowe osób zajmujących się ewaluacją: istota, geneza, ochrona

Wiele osób trwa w mylnym przekonaniu, ze wypalenie zawodowe dotyczy wyłącznie zawodów pomocowych, jak lekarze, pielęgniarki, czy strażacy. Tymczasem udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że wypalenie jako syndrom wyczerpania zasobów energetycznych i utraty zaangażowania w pracę dotyczyć może niemal każdego środowiska. Pojawia się tam, gdzie zatrudnieni mierzą się z wysokimi wymaganiami lub ograniczonymi zasobami pracy. Syndromu wypalenia zawodowego mogą więc doświadczać również osoby zajmujące się ewaluacją. Pozostają narażone w różnym
stopniu, w zależności od szeregu czynników środowiskowych i osobistych, które czynią nas podatnymi na proces wypalania się w związku z pracą zawodową, jak np. tematy i treści projektów, presja czasu, czy specyfika struktur, w jakich realizowane są badania ewaluacyjne.
Warsztat „Wypalenie zawodowe osób zajmujących się ewaluacją: Istota, Geneza, Obrona” jest dla osób, które chcą zrozumieć na czym konkretnie polega i jak objawia się wypalenie zawodowe, jak przebiega proces wypalania się oraz jakie czynniki środowiskowe i predyspozycje indywidualne zwiększają ryzyko wypalenia. Udział w warsztacie, dzięki wystandaryzowanym narzędziom, pozwoli przekonać się w jakim stopniu jesteśmy osobiście zagrożeni wypaleniem. Przewidziane w programie ćwiczenia umożliwią znalezienie odpowiedzi na pytanie jak można radzić sobie w codziennych wyzwaniach zawodowych związanych z ewaluacją, aby uniknąć wypalenia. Wypaleni pracownicy odczuwają brak pozytywnych emocji, zmęczenie i wyczerpanie. Rozwijające się wypalenie prowadzi nieuchronnie do wystąpienia stanów lękowych i depresji, niekiedy także do gwałtownych zaburzeń w zdrowiu fizycznym. Odbudowa zasobów energetycznych może trwać nawet kilka lat. Dlatego warto zainteresować się profilaktyką wypalenia zanim pojawi się pełnoobjawowy syndrom.

Prowadzenie: dr Katarzyna Orlak, doktor nauk społecznych w dyscyplinie psychologia. Trener i coach. Ukończyła także zarządzanie (BBA, MBA). Specjalistka w zakresie psychologii pracy i zdrowia. Posiada w tym zakresie wieloletnie doświadczenie, w tym jako biegła sądowa. Zajmuje się przede wszystkim wpływem czynników podmiotowych i zagrożeń psychospołecznych na stan zdrowia osób pracujących. Jest autorką kilkudziesięciu opublikowanych prac z zakresu psychologii pracy i zdrowia, także w renomowanych czasopismach naukowych o zasięgu światowym. Członkini Europejskiego Towarzystwa Psychologii Zdrowia (EHPS), Europejskiej Akademii Psychologii Zdrowia w Pracy (EAOHP) oraz Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, gdzie przez kilka lat pełniła funkcję przewodniczącej Głównej Komisji Rewizyjnej oraz Przewodniczącej Towarzystwa. Jest także współzałożycielką i prezeską Stowarzyszenia Zdrowa Praca. Od wielu lat bada i szkoli pracowników i kadrę kierowniczą firm prywatnych i instytucji publicznych, jak sądy, służby podległe MSWiA, czy Służba Więzienna. Tematyka szkoleń dotyczy głownie takich zagadnień jak stres związany z pracą, mobbing, wypalenie zawodowe oraz kompetencje związane z zapobieganiem tego rodzaju problemom.

WARSZTAT 2: Zasady przewodnie Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego i ich praktyczna użyteczność dla jednostek ewaluacyjnych, prowadzenie: Michał Korczyński, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne / Re-Source

Zasady Przewodnie PTE i ich praktyczna użyteczność dla jednostek ewaluacyjnych

W założeniach Kongresu wskazano na wyzwania dotyczące: wymiaru aksjologicznego ewaluacji, jej inkluzywnego i dialogicznego potencjału, a także podlegających nieustannym zmianom podejść metodologicznych. Próbą odpowiedzi na te wyzwania są Zasady Przewodnie PTE (ZP PTE). Dokument ten zdefiniowano jako: „aksjologiczno-etyczne wytyczne, dotyczące działań i zachowań jego członków/iń”. Jak dodatkowo wskazano: „Zasady te powinny być wykorzystywane do komunikowania i wyjaśniania zlecającym oraz interesariuszom, kwestii etycznych dotyczących prowadzonych ewaluacji”.

Warsztat skierowany jest gł. do osób reprezentujących jednostki ewaluacyjne (tj. podmioty zlecające ewaluację) i ma on pełnić dwie funkcje: poznawczą i kreatywną. W pierwszym przypadku chodzi o zapoznanie uczestników z dokumentem oraz zmapowanie ich potrzeb z ZP PTE. Będzie to więc szansa na upowszechnienie ZP PTE wśród jednej z kluczowych kategorii aktorów systemu ewaluacji w Polsce. Jeśli chodzi o wymiar kreatywny, to zaangażowanie uczestników w refleksję nad ZP PTE ma być narzędziem partycypacyjnego wypracowania – w oparciu o metodę design thinking – konkretnych rozwiązań dot. praktycznego stosowania ZP PTE. Przeprowadzona zostanie sesja kreatywna, podczas której uczestnicy, podzieleni na grupy, będą generować pomysły na zastosowanie ZP PTE, wybierać najlepsze z nich i je „prototypować”. Na koniec uczestnicy zostaną zaproszeni do podzielenia się informacją zwrotną na temat usprawnień poszczególnych „prototypów”.

Prowadzenie: Michał Korczyński, socjolog, w latach 2003-2007 związany z Zakładem Metodologii Socjologii Instytutu Socjologii UAM. W branży badawczej i ewaluacyjnej od 2003 r. Współzałożyciel i współwłaściciel Pracowni Badań i Doradztwa 'Re-Source’. Koordynator / uczestnik wielu projektów badawczych w obszarze ewaluacji, głównie dotyczących: rynku pracy, włączenia społecznego, edukacji, zdrowia, przedsiębiorczości, innowacyjności, przedsięwzięć badawczo-rozwojowych, systemowych rozwiązań w zakresie wdrażania interwencji publicznych. Specjalizuje się w analizie jakościowej, gdzie najbardziej pasjonuje go wielowymiarowa interpretacja danych. Członek Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego i Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii. Gdy wychodzi z roli badacza, to pochłaniają go przede wszystkim: kultura spoza głównego nurtu, turystyka miejska, karate shotokan.

WARSZTAT 3: Ryzyko w badaniach ewaluacyjnych z perspektywy zamawiających i wykonawców, prowadzenie: dr Magdalena Urbańska, MU Research / Uniwersytet Zielonogórski

Ryzyko w badaniach ewaluacyjnych z perspektywy zamawiających i wykonawców

W dobie przyspieszających transformacji społecznych, technologicznych i kulturowych, procesy ewaluacyjne pełnią coraz bardziej złożoną funkcję – nie tylko wspierają zmiany, ale same stają się ich uczestnikiem i katalizatorem. Aby sprostać tej roli, muszą być prowadzone w sposób odpowiedzialny, świadomy i refleksyjny, z pełnym rozpoznaniem kontekstu, interesariuszy i warunków działania. Jednym z kluczowych obszarów, który wymaga większej uwagi w praktyce ewaluacyjnej, jest zarządzanie ryzykiem – zarówno na etapie planowania, jak i realizacji procesu badawczego.

Warsztat koncentruje się na ryzykach pojawiających się w ewaluacjach realizowanych w złożonych, często wielowymiarowych kontekstach instytucjonalnych i społecznych. Uwzględnia napięcia, które mogą pojawiać się między niezależnością wykonawców a oczekiwaniami zamawiających, ryzyka metodologiczne związane z wyborem narzędzi badawczych, ograniczeniami budżetowymi czy etycznymi dylematami, które coraz częściej towarzyszą ewaluacjom wrażliwym społecznie. Praca warsztatowa pozwoli uczestnikom na rozpoznanie źródeł tych ryzyk, ich wzajemnych powiązań i wpływu na wiarygodność oraz użyteczność wyników.

Proponowane podejście zakłada współtworzenie wiedzy i narzędzi do zarządzania ryzykiem – także w duchu demokratycznej, dialogicznej i inkluzywnej ewaluacji, która uwzględnia różnorodność perspektyw i interesów. Warsztat ten jest zaproszeniem do refleksji nad tym, jak praktyka ewaluacyjna może realnie wzmacniać transformacje instytucjonalne i społeczne, nie tracąc z oczu swojej odpowiedzialności etycznej i poznawczej. Wpisuje się tym samym w ideę Kongresu jako przestrzeni redefiniowania wartości, celów i metod współczesnej ewaluacji.

Prowadzenie: dr Magdalena Urbańska, doktor nauk społecznych, magister nauk politycznych, dyplomowana ewaluatorka. Posiada 25-letnie doświadczenie badawcze i szkoleniowe. Koordynowała badaniami ewaluacyjnymi, zarówno po stronie zamawiającego (samorząd wojewódzki), jak i wykonawcy (od 15 lat prowadzi firmę badawczą MU Research). Łącznie zrealizowała blisko 100 projektów badawczych. Członkini Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego (PTE) i Europejskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego (EES). Certyfikowany ekspert w zakresie zarządzania projektami i ryzykiem. Pasjonatka ewaluacji i metodologii badań społecznych.

WARSZTAT/PANEL 4: Zastosowanie miar syntetycznych do opisu zjawisk złożonych w ewaluacji, prowadzenie: Prof. Ewa Kusideł, Uniwersytet Łódzki

Zastosowanie miar syntetycznych do opisu zjawisk złożonych w ewaluacji

Program warsztatu pt. „Zastosowanie miar syntetycznych do opisu zjawisk złożonych w ewaluacji”

Dobór wskaźników cząstkowych do miary syntetycznej (kontekst przekroju czasowego i terytorialnego, źródła danych statystycznych)
Zastosowanie metody uniteryzacji zerowanej do konstrukcji miary syntetycznej obrazującej kondycję społeczno-ekonomiczną
Wnioskowanie o trafności, skuteczności i efektywności interwencji na podstawie miar syntetycznych
Dodatkowe możliwości wykorzystania miary syntetycznej: zmiany w czasie i przestrzeni badanego zjawiska
Przykłady zastosowania miary syntetycznej w ewaluacji.

prowadzenie: Prof. Ewa Kusideł, ekonomistka zatrudniona w Uniwersytecie Łódzkim, autorka kilkudziesięciu prac naukowych (profil naukowy: https://scholar.google.com/citations?user=VGvJ4mQAAAAJ&hl=pl). Od 2018 r. kieruje na UŁ Katedrą Ekonometrii Przestrzennej, gdzie pełni również funkcję prodziekana ds. nauki.Specjalizuje się w zastosowaniu metod statystyczno-ekonometrycznych w analizie i prognozowaniu zjawisk ekonomiczno-społecznych, w szczególności z obszaru rynku pracy. Od roku 2007 wykorzystuje te metody w ramach badania wpływu funduszy na gospodarki krajów i regionów.

15.00 – 16.00 OBIAD

Z uwagi na konieczność pobrania identyfikatora umożliwiającego wejście do siedziby MFiPR, uprzejmie prosimy uczestników drugiego dnia wydarzenia o przybycie do siedziby MFiPR na minimum 20 minut przed rozpoczęciem obrad. Zapraszamy do wejścia głównego przy ul. Wspólnej 2/4 (środkowe drzwi, od strony parkingu) i udanie się do stanowiska ochrony, w celu pobrania identyfikatora. Następnie, przy Sali im. Grażyny Gęsickiej na uczestników będzie czekało stanowisko rejestracyjne oraz powitalna kawa. Z uwagi na kwestie bezpieczeństwa, nie będzie możliwa rejestracja udziału w wydarzeniu na miejscu (konieczna jest rejestracja za pośrednictwem formularza na niniejszej stronie internetowej).

3 DZIEŃ, 25 października 2025, formuła stacjonarna (Centrum Okopowa, Caritas Polska): w godz. 10.00 – 16.00

Warsztaty na temat wykorzystania sztucznej inteligencji w badaniach ewaluacyjnych, zapoznaj się ze szczegółowym programem warsztatów. Prowadzący: Prof. Igor Lyubashenko

Cel warsztatów to zapoznanie badaczy ewaluacyjnych z potencjałem GenAI, zainspirowanie do dalszego eksplorowania narzędzi i przygotowanie merytoryczne do udziału w bardziej zaawansowanych warsztatach specjalistycznych.

Format warsztatów zakłada wprowadzający charakter z naciskiem na demonstracje i praktyczne przykłady z wykorzystaniem Gemini jako głównego narzędzia pokazowego.

Współorganizator

UE PL MFIPR

Współfinansowanie

Patroni i sponsorzy

CEAPP UAM

IOCE Eval ipc

eu consult evalu